श्रावणी सोमवार आणि मिलेट्स

श्रावणी सोमवार आणि मिलेट्स

Santosh Bobade

श्रावणी उपवासासाठी साबुदाण्याला पौष्टिक मिलेट्सचा पर्याय!

ऑगस्ट महिना सुरू झाला की महाराष्ट्रासह संपूर्ण भारतात सर्वांना वेध लागतात ते पवित्र श्रावण महिन्याचे! श्रावणातील उपवास म्हणजे केवळ एक धार्मिक परंपरा नाही, तर ती शरीराची आणि मनाची शुद्धी करण्याची एक उत्तम संधी असते.

या महिन्यात पावसाळ्याचे दिवस असल्याने हवेत गारवा आणि दमटपणा असतो. यामुळे आपली पचनसंस्था थोडी नाजूक झालेली असते आणि रोगप्रतिकारक शक्तीही काहीशी कमी झालेली असते. म्हणूनच, आठवड्यातून एकदा उपवासाच्या माध्यमातून पचनसंस्थेला आराम देणे, हा यामागचा मुख्य उद्देश असतो. पण दुर्दैवाने, आजकाल उपवास म्हटलं की आपल्या डोळ्यासमोर फक्त साबुदाण्याची खिचडी, साबुदाणा वडा किंवा डीप फ्राय केलेले बटाट्याचे पदार्थच येतात.

साबुदाणा: खरोखर उपवासाचा मित्र की आरोग्याचा शत्रू?

सतत हे जड, तेलकट आणि पिष्टमय पदार्थ खाल्ल्याने अनेकांना ऍसिडिटी, छातीत जळजळ, मळमळ, डोकेदुखी आणि पचनाचे इतर गंभीर त्रास सुरू होतात. साबुदाणा हा मूळचा आपल्या भारतीय परंपरेचा किंवा आहाराचा भाग अजिबात नाही. तो फॅक्टरीमध्ये रासायनिक प्रक्रियेतून बनवला जातो.

  • पचनास जड: साबुदाणा पचायला अत्यंत जड असतो आणि त्यात कार्बोहायड्रेट्सचे प्रमाण खूप जास्त असते.

  • साखरेची पातळी: उपवासाच्या दिवशी आपण जेव्हा साबुदाणा खातो, तेव्हा रक्तातील साखरेची पातळी वेगाने वाढते आणि काही वेळाने तितक्याच वेगाने खाली येते.

  • आळस आणि उष्णता: यामुळे शरीरात आळस, सुस्ती आणि उष्णता वाढते. उपवासाचा मूळ उद्देश शरीराला हलके आणि ताजेतवाने ठेवणे हा असतो, जो साबुदाणा खाल्ल्याने अजिबात पूर्ण होत नाही.

पौष्टिक मिलेट्स: एक आरोग्यदायी पर्याय

मग यावर योग्य आणि आरोग्यदायी उपाय काय आहे? या श्रावण महिन्यात साबुदाण्याला बाजूला ठेवून पौष्टिक 'मिलेट्स' म्हणजेच तृणधान्यांचा वापर सुरू करा. मिलेट्स हे आपल्या पूर्वजांचे मुख्य अन्न होते. भगर (ज्याला आपण वरई म्हणतो), राजगिरा आणि कुट्टू (Buckwheat) ही अत्यंत पौष्टिक धान्ये उपवासासाठी पूर्णपणे चालतात.

ही सर्व धान्ये नैसर्गिकरित्या ग्लूटेन-फ्री असतात आणि ती पचायला साबुदाण्यापेक्षा कित्येक पटींनी हलकी असतात. त्यांच्या सेवनाने पोटाला कोणताही जडपणा जाणवत नाही आणि शरीराला आवश्यक ती सर्व पोषणमूल्ये अत्यंत सहज मिळतात.

दिवसभराची ऊर्जा: राजगिरा आणि भगर

उपवासाच्या दिवशी शरीरातील ऊर्जा टिकवून ठेवणे खूप महत्त्वाचे असते.

  • राजगिरा: राजगिऱ्यामध्ये भरपूर प्रमाणात नैसर्गिक कॅल्शियम, लोह, आणि उच्च दर्जाची प्रथिने असतात. हाडांच्या बळकटीसाठी, सांधेदुखी कमी करण्यासाठी आणि रक्ताची कमतरता भरून काढण्यासाठी राजगिरा अत्यंत उपयुक्त आहे.

  • भगर : दुसरीकडे, भगर आपल्या शरीराला आवश्यक असलेले मुबलक फायबर (तंतुमय पदार्थ) देते. फायबरमुळे आपली पचनक्रिया अतिशय सुरळीत राहते आणि बद्धकोष्ठतेचा किंवा गॅसचा त्रास होत नाही.

आहारात या पदार्थांचा समावेश केल्याने आपले पोट जास्त काळ भरलेले राहते. यामुळे वारंवार भूक लागत नाही आणि उपवासाच्या दिवशी जो एक प्रकारचा अशक्तपणा किंवा थकवा जाणवतो, तो अजिबात जाणवत नाही. शरीराला आवश्यक असणारी ही नैसर्गिक ऊर्जा आणि चैतन्य टिकवून ठेवण्यासाठी हे अस्सल पदार्थ आजच खरेदी करण्यासाठी PIP Agro ला नक्की भेट द्या आणि आरोग्याकडे एक पाऊल पुढे टाका!

पारंपरिक पदार्थांना आधुनिक टच (चविष्ट रेसिपी आयडिया)

उपवासाचे पदार्थ म्हणजे तेच तेच कंटाळवाणे पदार्थ असे अजिबात नाही. तुम्ही या पौष्टिक मिलेट्सचा वापर करून अनेक चविष्ट आणि नाविन्यपूर्ण पदार्थ अगदी सहज बनवू शकता:

  • भगरीचा पुलाव: साबुदाण्याच्या खिचडीऐवजी तुम्ही शेंगदाणा कूट, जिरे, हिरवी मिरची आणि साजूक तूप घालून खमंग 'भगरीचा पुलाव' बनवू शकता.

  • राजगिऱ्याचे थालीपीठ: उकडलेला बटाटा आणि राजगिऱ्याचे पीठ वापरून अत्यंत खुसखुशीत आणि पौष्टिक थालीपीठ तयार करता येते.

  • कुट्टूचे डोसे: कुट्टूच्या पिठाचे गरमागरम आणि कुरकुरीत डोसे उपवासाच्या चटणीसोबत अप्रतिम लागतात.

  • गोड पदार्थ: गोड खावेसे वाटल्यास तुम्ही राजगिऱ्याची खीर किंवा गुळातील पौष्टिक लाडू देखील बनवू शकता.

चवीला अतिशय उत्तम आणि आरोग्याला शंभर टक्के हितकारक असा हा आहारातील बदल तुमच्या शरीराला नक्कीच मानवेल. लहान मुलांपासून ते घरातील वृद्धांपर्यंत सर्वांसाठी हे मिलेट्स सुरक्षित आणि आरोग्यदायी आहेत.

या पवित्र श्रावण महिन्यात तुमच्या आणि तुमच्या कुटुंबाच्या उत्तम आरोग्यासाठी साबुदाण्याला फाटा द्या आणि आपल्या पारंपरिक मिलेट्सचा जाणीवपूर्वक स्वीकार नक्की करून पहा. सणासुदीच्या या काळात शरीराला शुद्धतेची आणि सात्विक आहाराची जोड द्या.

तुम्ही या श्रावणी सोमवारच्या उपवासाला कोणता नवीन आणि आरोग्यदायी पदार्थ बनवणार आहात? तुमचे अनुभव आणि तुमची आवडती उपवासाची रेसिपी आम्हाला खाली कमेंट करून नक्की सांगा! तुमच्या स्वयंपाकघरात अशीच शंभर टक्के अस्सल, रसायनमुक्त आणि शुद्ध उत्पादने आणण्यासाठी PIP Agro च्या वेबसाईटला आजच भेट द्या आणि एका निरोगी जीवनशैलीची सुरुवात करा!










Back to blog

Leave a comment