जन्माष्टमीला काल्याचा प्रसाद का बनवतात?
Santosh BobadeShare
'गोविंदा आला रे आला'च्या आनंदी गजरात जेव्हा महाराष्ट्रात दहीहंडी फुटते, तेव्हा सगळीकडे एक वेगळाच उत्साह आणि चैतन्य पसरते. या रोमहर्षक सोहळ्यानंतर जो प्रसाद सर्वगोविंदांमध्ये आणि भक्तांमध्ये वाटला जातो, तो म्हणजे आपला सर्वांचा लाडका आणि चवदार 'काला'! गोड आणि आंबट दही, पोहे, ज्वारीच्या लाह्या, चवळी, आंबट लोणचं आणि लिंबू एकत्र करून हाताने कालवून बनवलेला हा प्रसाद खाल्ल्याशिवाय जन्माष्टमीचा सण पूर्णच होत नाही. पण मंडळी, कधी तुम्ही शांतपणे विचार केलाय का, की हा काला केवळ एक देवाचा प्रसाद किंवा पोट भरण्याचा पदार्थ नसून त्यामागे आयुर्वेदाचे अत्यंत महत्त्वाचे आणि सखोल विज्ञान आहे?
१. पावसाळ्यातील कमकुवत पचनसंस्था आणि वात दोष जन्माष्टमीचा हा पवित्र सण सामान्यतः श्रावण किंवा भाद्रपद महिन्यात म्हणजेच ऐन पावसाळ्यात येतो. आयुर्वेदानुसार, पावसाळ्याच्या दिवसात मानवी शरीरातील 'अग्नी' म्हणजेच पचनशक्ती अत्यंत कमकुवत झालेली असते. वातावरणातील दमटपणामुळे शरीरात वात, कफ आणि पित्त यांचा समतोल बिघडण्याची शक्यता असते. अशा वेळी जर आपण नेहमीसारखे जड, तेलकट किंवा पचायला कठीण अन्न खाल्ले, तर अपचन, छातीत जळजळ आणि पोटदुखीचे त्रास सुरू होतात. त्यामुळे या काळात आहाराची काळजी घेणे अत्यंत गरजेचे असते.
२. दह्या-पोह्यांचा पोटावरील जादुई आणि थंडावा देणारा प्रभाव अशा कमकुवत पचनाच्या काळात शरीराला थंडावा देणारे आणि अत्यंत हलके असणारे अन्न आवश्यक असते. गोपाळकाल्यामध्ये प्रामुख्याने वापरले जाणारे पोहे, लाह्या आणि मुरमुरे पचायला अत्यंत हलके असतात आणि ते शरीराला तात्काळ ऊर्जा देतात. तर दुसरीकडे, दही हे शरीरातील वाढलेली अतिरिक्त उष्णता कमी करते. दह्यामध्ये असलेले नैसर्गिक प्रोबायोटिक्स (Probiotics) पोटातील उपयुक्त जिवाणूंची (Good Bacteria) संख्या वाढवतात, ज्यामुळे आपली पचनक्रिया कमालीची सुधारते.
३. परिपूर्ण आणि नैसर्गिक समतोल आहार काल्यामध्ये केवळ दही आणि पोहे नसतात. त्यात घातले जाणारे थोडेसे लोणचे, लिंबू आणि हिरव्या मिरचीचा ठेचा यामुळे तोंडाला अप्रतिम चव येते आणि शरीरातील पाचक रस स्रवण्यास मोठी मदत होते. हरभऱ्यातून शरीराला आवश्यक प्रथिने मिळतात. असा हा परिपूर्ण आणि पौष्टिक काला घरच्या घरी बनवण्यासाठी लागणारे रसायनमुक्त आणि शंभर टक्के शुद्ध जिन्नस जसे की PIP Agro Natural & Chemical-Free Ingredientsच्या माध्यमातून तुम्ही घरबसल्या मागवू शकता, जे तुमच्या आरोग्याची उत्तम काळजी घेतील.
४. सामाजिक एकोप्याचा आणि समतेचा सुंदर संदेश भगवान श्रीकृष्णांनी गोकुळात गाई चारताना आपल्या सर्व सवंगड्यांसोबत एकत्र बसून, प्रत्येकाने घरून आणलेल्या शिदोरीचे जिन्नस एकत्र करून हा काला बनवला होता आणि सर्वांना वात्सल्याने वाटून खाल्ला होता. हा केवळ आरोग्याचा नाही, तर समाज एकत्र जोडण्याचा, लहान-थोर असा सर्व भेदभावाचा विसर पाडण्याचा आणि एकोप्याने राहण्याचा एक अत्यंत सुंदर आणि प्रेरणादायी संदेश आहे.
मंडळी, यंदाच्या जन्माष्टमीला केवळ श्रद्धेनेच नाही, तर या आयुर्वेदिक सत्याची जाणीव ठेवून आणि आरोग्याचे महत्त्व समजून काल्याचा प्रसाद ग्रहण करा. तुम्हाला काल्यामध्ये कोणता घटक सर्वात जास्त आवडतो? आम्हाला खाली कमेंट्समध्ये नक्की सांगा! तुमच्या सणांना अधिक आरोग्यदायी बनवण्यासाठी आजच आमच्या website ला भेट द्या.
Leave a comment