पाऊस जवळ आलाय! यंदाच्या खरीप हंगामासाठी तुमच्या शेताची तयारी झालीय का?

उन्हाळ्याची तीव्रता वाढत असली तरी, आता पावसाळा काही दिवसांवर येऊन ठेपला आहे आणि आपल्या शेतकरी मित्रांची पेरणीची लगबग हळूहळू सुरु झाली असेल. शेती म्हटलं की सगळ्यात पहिला आणि महत्त्वाचा विचार येतो तो बियाण्यांचा. पण मंडळी, जसा पाया भक्कम असल्याशिवाय कोणतीही इमारत जास्त काळ टिकत नाही, तसंच योग्य बियाण्यांशिवाय शेतातलं पीक चांगलं येत नाही. आजकाल बाजारात अनेक प्रकारची नवनवीन बियाणे मिळतात आणि ती आकर्षकही वाटतात. पण आपल्या मातीत, आपल्या इथल्या हवामानात जी ताकद आपल्या पारंपारिक, देशी बियाण्यांमध्ये आहे, ती दुसरीकडे कुठेच नाही. चला तर मग, आज आपण गप्पा मारूया देशी बियाण्यांची निवड आणि त्यांच्या प्रक्रियेबद्दल, ज्यातून मिळतं खऱ्या अर्थाने सकस अन्न!

देशी बियाणेच का निवडायचे? 

आपली देशी किंवा गावरान बियाणे ही वर्षानुवर्षे आपल्या इथल्या मातीशी आणि लहरी हवामानाशी पूर्णपणे एकरूप झालेली असतात. कधी पाऊस कमी पडतो, तर कधी कडक ऊन असतं, तरीही ही बियाणे मातीत तग धरून राहतात. त्यांच्यात नैसर्गिकरित्या रोगप्रतिकारक शक्ती असते, त्यामुळे त्यांच्यावर सहसा किडीचा प्रादुर्भाव खूप कमी होतो. सगळ्यात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, या देशी वाणांमधून मिळणाऱ्या अन्नाची चव आणि पौष्टिकता एकदम अस्सल असते. म्हणूनच, आपली माती आणि आपली पुढची पिढी निरोगी ठेवायची असेल, तर पुन्हा एकदा देशी बियाण्यांकडे वळणे ही आता काळाची गरज बनली आहे.

बियाण्यांची योग्य निवड कशी करावी? 

पेरणीसाठी बियाणे निवडताना नेहमी विशेष काळजी घेतली पाहिजे. बियाणे टपोरे, पूर्णपणे निरोगी आणि एकाच आकाराचे असावेत. त्यात काडीकचरा, माती किंवा रोगट, किडक्या बिया अजिबात नसाव्यात. आपल्या घरातल्या जुन्या जाणत्या लोकांकडून या गोष्टी आपल्याला नेहमी शिकायला मिळतात. मागील वर्षीच्या पिकातील जे सर्वात उत्तम, निरोगी आणि जोमदार झाड असेल, त्याचेच बियाणे वेगळे काढून पुढच्या वर्षीसाठी राखून ठेवण्याची आपली जुनी पारंपरिक पद्धत आजही तितकीच प्रभावी आणि शास्त्रीय आहे.

पेरणीपूर्वीची प्रक्रिया (बीजसंस्कार) 

केवळ बियाणे निवडून चालत नाही, तर पेरणीपूर्वी त्यावर योग्य संस्कार करणे प्रचंड गरजेचे असते. आपल्या पूर्वजांनी यावर अनेक नैसर्गिक आणि सोपे उपाय शोधून ठेवले आहेत. बियाण्यांना राख किंवा देशी गाईचे शेणखत चोळणे, किंवा गोमूत्र, शेण आणि गुळाच्या मिश्रणात (ज्याला आपण बीजामृत म्हणतो) बुडवून मग त्यांना सावलीत सुकवणे, यांसारख्या अगदी सोप्या पद्धतींमुळे बियाण्यांची उगवण क्षमता कैकपटीने वाढते. या प्रक्रियेमुळे जमिनीतील हानिकारक बुरशी किंवा इतर आजार बियाण्यांना लागत नाहीत आणि रोप अगदी सुरुवातीपासूनच जोमदार वाढते.

याच पारंपरिक आणि नैसर्गिक शेतीच्या ज्ञानाला आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड देण्यासाठी आम्ही PIP Agro मध्ये नेहमीच प्रयत्नशील असतो. आमचा मुख्य उद्देश हाच आहे की, शेतीमध्ये बाहेरील रसायनांचा वापर पूर्णपणे टाळून, निसर्गाला धरून आणि मातीचे आरोग्य जपून शाश्वत शेती कशी करता येईल, यासाठी तुम्हाला योग्य ते मार्गदर्शन मिळावे.

या खरीप हंगामात तुम्ही तुमच्या शेतात कोणती देशी बियाणे वापरणार आहात? किंवा बियाणे वर्षभर जपून ठेवण्याची तुमची कोणती खास घरगुती पद्धत आहे का? आम्हाला कमेंट करून नक्की सांगा! आणि हो, निसर्गाशी नातं सांगणाऱ्या शेतीच्या अधिक माहितीसाठी आणि योग्य मार्गदर्शनासाठी आजच PIP Agro च्या वेबसाईटला भेट द्या. चला, या वर्षी आपल्या मातीला आणि पिकाला एक नवी, नैसर्गिक आणि निरोगी सुरुवात देऊया!

तुमच्या शेतीचा खरा आणि हक्काचा मित्र!

The PIP Agro Team 

निसर्गाच्या साथीने, समृद्धीच्या दिशेने